Baksteen schoonmaken doe je het beste in een vaste volgorde: eerst droog, dan nat, en pas daarna met een reinigingsmiddel als dat nodig is. Zo voorkom je dat je vuil verder inwerkt of de steen beschadigt. Of je nu een buitenmuur, een gevelpaneel of een binnenmuur aanpakt, de aanpak is grotendeels hetzelfde.
Begin droog: borstel het losse vuil weg
De eerste stap bij het schoonmaken van bakstenen is droog borstelen. Gebruik een stevige handborstel met harde haren en werk systematisch van boven naar beneden. Je verwijdert zo stof, losse aanslag, spinnenwebben en loszittend vuil zonder dat je water nodig hebt. Dit klinkt simpel, maar het scheelt veel werk in de stappen daarna: nat vuil aan droge aanslag kleeft beter vast en is lastiger te verwijderen.
Werk bij een buitenmuur van links naar rechts en van boven naar beneden. Zo valt het losgepoetste vuil niet terug op de al schone delen. Een borstel met een lange steel is fijn als je een hoge muur aanpakt.
Nat schoonmaken: water en een borstel
Na het droog borstelen pak je een emmer warm water en een stevige schrobber of borstel. Sprenkel eerst de baksteen ruim nat, zodat het oppervlak goed geweekt is. Schrobben gaat dan een stuk makkelijker. Werk weer van boven naar beneden en spoel tussendoor goed af met schoon water.
Voor licht vuil, mosgroei of algenresten is warm water met een scheut groene zeep (zoals zachte groene zeep) in de meeste gevallen genoeg. Laat het even intrekken, schrobben en goed naspoelen. Herhaal dit als er nog restanten zichtbaar zijn.
Hardnekkig vuil op baksteen schoonmaken
Witte uitslag, ook wel kalkuitslag of efflorescenie genoemd, zie je veel op bakstenen buitenmuren. Dit zijn zoutresten die vanuit de steen naar het oppervlak trekken. Droog borstelen haalt een deel weg, maar voor hardnekkige witte aanslag kun je een milde zuuroplossing gebruiken, zoals azijnwater (een deel azijn op vijf delen water). Breng het aan, laat het kort inwerken en schrobben. Spoel daarna grondig af met veel schoonwater. Let op: gebruik geen sterke zuren op kalkrijke voegen of natuursteen, dat tast het materiaal aan.
Groene aanslag van algen of mos verwijder je het makkelijkst met een kant-en-klare gevelreiniger die je in de bouwmarkt koopt. Volg altijd de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Laat het middel lang genoeg inwerken voordat je schrobt en afspoelt.
Olievlekken of roestsporen zijn lastiger. Voor roestverkleuring bestaat speciaal roestverwijderaar voor gevels. Olievlekken kun je proberen te verwijderen met een ontvetter of terpentine, gevolgd door flink naspoelen. Test nieuwe middelen altijd eerst op een onopvallend plekje.
Hogedrukreiniger: handig, maar met mate
Een hogedrukreiniger maakt bakstenen snel schoon, maar gebruik hem voorzichtig. Een te hoge druk beschadigt de steen en kan het voegwerk uithollen. Houd de straal op minimaal 30 centimeter afstand van het oppervlak en gebruik een lage drukinstelling (maximaal ongeveer 100 bar voor gewone bakstenen gevels). Spuit nooit recht op de voegen, maar altijd in een schuine hoek langs de steen.
Oudere of verweerdere bakstenen zijn gevoeliger voor water onder hoge druk. Twijfel je? Schrobben met de hand is veiliger.
Baksteen binnenmuur schoonmaken
Een onbehandelde binnenmuur van baksteen, zoals in een industrieel interieur, vraagt een andere aanpak. Water gebruik je hier spaarzamer, want het droogt langzamer op en kan vochtproblemen geven. Droog borstelen is hier de eerste keuze. Voor vlekken gebruik je een licht vochtige doek of spons met een kleine hoeveelheid groene zeep. Spoel af met een goed uitgewrongen doek en laat de muur volledig drogen voor je de ruimte sluit.
Is de binnenmuur behandeld met een lak of coating? Gebruik dan alleen een zacht vochtig doekje en geen schurende middelen, want die beschadigen de afwerking.
Praktische tips op een rij
- Werk altijd van boven naar beneden, zodat vuil omlaag valt.
- Test een nieuw reinigingsmiddel altijd eerst op een klein, verborgen stuk.
- Spoel altijd goed na met schoon water na elk middel dat je gebruikt.
- Reinig bij bewolkt of droog weer, niet in direct zonlicht. Middelen drogen dan te snel in.
- Draag beschermende handschoenen bij het gebruik van reinigingsmiddelen of zuuroplossingen.
- Bescherm planten, terrastegels en kozijnen met plastic folie als je een gevel reinigt.
Eén keer per jaar je bakstenen even nakijken en schoonhouden is al genoeg om grotere problemen te voorkomen. Witte uitslag of mosgroei pak je het beste aan zodra je het ziet, want hoe langer het zit, hoe harder je moet werken om het weg te krijgen.
