Oren schoonmaken doe je het beste van buitenaf, met een vochtig doekje rond de oorschelp en de ingang van de gehoorgang. Je oren reinigen zichzelf namelijk grotendeels vanzelf: oorsmeer werkt als beschermlaag en trekt vuil naar buiten. Daar hoef je dus weinig aan te doen.
Wat doet oorsmeer eigenlijk?
Oorsmeer (cerumen) ziet er misschien vies uit, maar het heeft een nuttige functie. Het houdt de huid in de gehoorgang soepel, beschermt tegen stof en vuil, en remt de groei van bacteriën. Bij de meeste mensen verplaatst het smeer zichzelf langzaam naar buiten, onder meer geholpen door kaakbewegingen zoals kauwen en praten. Je lichaam ruimt het dus zelf op.
Hoe moet je oren schoonmaken?
Gebruik een zachte, vochtige washand of een doekje om de buitenkant van je oor en de rand van de gehoorgang af te vegen. Dat is eigenlijk alles wat nodig is voor dagelijkse reiniging. Droog daarna je oor goed af, want vocht dat achterblijft kan huidirritatie veroorzaken.
Heb je last van stug, droog of brokkelig oorsmeer? Doe dan af en toe één of twee druppels sla-olie of olijfolie in je oor. Leg een doekje klaar, want er kan wat olie uitlopen als je weer rechtop gaat zitten. De olie maakt het smeer zachter, zodat het makkelijker naar buiten kan werken. Dit is een eenvoudige, huismiddelen-aanpak die al langer wordt aanbevolen door KNO-specialisten.
Wattenstaafjes: beter vermijden
Wattenstaafjes zijn misschien het meest gebruikte middel om oren schoon te maken, maar ze doen vaak meer kwaad dan goed. In plaats van het oorsmeer te verwijderen, duw je het juist verder naar binnen. Dat kan een prop vormen die de gehoorgang afsluit en gehoorverlies of een vol gevoel in het oor veroorzaakt. Bovendien loop je het risico de gevoelige huid in de gehoorgang te beschadigen.
Gebruik wattenstaafjes alleen voor de buitenkant van het oor, dus nooit dieper dan je eigen vinger kan reiken zonder moeite.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Soms stapelt oorsmeer zich op ondanks de zelfreinigende werking van je oor. Dit komt vaker voor bij mensen met een nauw of gebogen gehoorgang, bij ouderen, of bij mensen die oordopjes of gehoorapparaten dragen. Signalen dat er een prop zit, zijn een dof of verstopt gevoel, verminderd gehoor, oorsuizen of lichte pijn.
In dat geval kun je eerst een paar dagen olijfolie druppelen om de prop te verzachten. Helpt dat niet, dan kun je naar de huisarts of een KNO-arts. Die kan de oren uitspuiten of de prop verwijderen met speciale instrumenten. Doe dit nooit zelf met pennen, haarspelden of andere voorwerpen, want dat vergroot het risico op beschadiging van het trommelvlies.
Tips voor kinderen en baby’s
Bij baby’s en jonge kinderen geldt precies hetzelfde als bij volwassenen: alleen de buitenkant schoonmaken met een vochtig doekje. De gehoorgang van kleine kinderen is nog smaller en kwetsbaarder. Wattenstaafjes zijn hier zeker af te raden. Merk je dat een kind slecht reageert op geluid of vaak aan zijn oor trekt? Laat het dan controleren door de huisarts, want dat kan ook op een oorontsteking wijzen.
Veelgemaakte fouten bij het schoonmaken van oren
- Wattenstaafjes te diep in de gehoorgang steken
- Scherpe of harde voorwerpen gebruiken om te krabben
- Te vaak of te agressief reinigen, waardoor de beschermende laag verdwijnt
- Water met te veel druk in het oor spuiten, bijvoorbeeld met een douchekop direct op het oor
- Olie of druppels gebruiken bij een beschadigd trommelvlies zonder overleg met een arts
Oren schoonmaken hoeft weinig te zijn: een vochtig doekje aan de buitenkant, af en toe een druppel olie bij droog smeer, en verder je oren hun werk laten doen. Heb je aanhoudende klachten zoals een verstopt gevoel of gehoorverlies, schakel dan een huisarts of KNO-arts in. Minder is bij het schoonmaken van oren vrijwel altijd meer.
