Een grafsteen schoonmaken doe je het best met vloeibare groene zeep opgelost in lauw water en een zachte borstel of schone doek. Dit is de meest veilige methode voor vrijwel alle soorten grafstenen, van natuursteen tot graniet. Met de juiste aanpak voorkom je beschadiging en houd je het graf er verzorgd uit.
Wat je nodig hebt voor het schoonmaken van een grafsteen
Je hebt maar weinig materialen nodig. Zorg dat je het volgende bij de hand hebt:
- Vloeibare groene zeep (verkrijgbaar in elke supermarkt)
- Een emmer met lauw water
- Een zachte borstel, zoals een zachte handborstel of een schoonmaakborstel voor de afwas
- Een schone, zachte doek
- Een spons (optioneel, voor rinselen)
Gebruik geen harde borstels, staalwol of schuursponsjes. Die krassen het steen aan. Een hogedrukreiniger lijkt handig, maar kan het oppervlak beschadigen of inscripties aantasten. Zeker bij oudere of poreuze stenen is dat risico groot.
Grafsteen schoonmaken stap voor stap
Volg dit stappenplan voor een veilig resultaat:
- Verwijder los vuil eerst. Haal bladeren, takjes en losse aanslag voorzichtig weg met de hand of een zachte borstel. Geen kracht zetten.
- Maak de steen nat. Spoel de grafsteen eerst af met schoon (lauw) water. Dit maakt de volgende stap makkelijker en voorkomt dat je vuil inschrobt.
- Zeepwater aanbrengen. Los een flinke scheut vloeibare groene zeep op in een emmer lauw water. Breng het zeepwater aan met een doek of zachte borstel.
- Zachtjes schrobben. Bewerk het steen met ronde, voorzichtige bewegingen. Let extra op inscripties en versieringen; wrijf daar niet te hard.
- Naspoelen. Spoel alle zeep goed weg met schoon water. Zeeprestanten kunnen vlekken achterlaten of het steen op termijn aantasten.
- Droogdeppen. Dep de steen droog met een schone doek of laat hem aan de lucht drogen.
Aanslag, mos en algen verwijderen
Groene aanslag, mos of algen komen vaak voor op grafstenen die in de schaduw staan of regelmatig nat worden. De groene zeep-methode helpt al goed bij lichte aanslag. Bij hardnekkige groei kun je de steen eerst een paar minuten natmaken en daarna iets langer laten inweken met het zeepwater.
Voor zware mosgroei bestaan speciale biologisch afbreekbare reinigingsmiddelen die je kunt aanbrengen en daarna afspoelen. Controleer of het middel geschikt is voor het steensoort. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen zoals bleekwater of azijn. Azijn is zuur en tast kalksteen en marmer aan. Bleekwater kan verkleuring veroorzaken en is slecht voor de omgeving van het graf.
Rekening houden met het soort steen
Niet elke grafsteen is hetzelfde. De meest voorkomende steensoorten zijn graniet, marmer, hardsteen (blauwe steen) en natuursteen. Graniet is de hardste soort en is goed bestand tegen vocht en aanslag. Marmer en kalksteen zijn gevoeliger: zuur, ook dat uit regenwater, kan ze langzaam uitbijten. Houd bij twijfel altijd vast aan de zachte zeep-methode en vermijd agressieve middelen.
Zware of waardevolle grafmonumenten kun je beter overlaten aan een specialist. Een grafmonumentenbedrijf heeft de juiste middelen en kennis om ook gevoelige materialen te behandelen zonder schade.
Hoe vaak een grafsteen reinigen?
Een grafsteen schoonmaken twee tot vier keer per jaar is voor de meeste mensen een goede richtlijn. In de herfst en lente is het extra zinvol, omdat bladeren en vocht veel aanslag veroorzaken. Wacht je te lang, dan wordt aanslag lastiger te verwijderen en kan het steen er permanent minder goed uitzien.
Met regelmatig onderhoud houd je een grafsteen met een paar minuten werk per bezoek in goede staat. Een zachte borstel, groene zeep en lauw water zijn genoeg voor een respectvol verzorgd graf.
